جریان سیاست در ایران به غیر قابل پیشبینی بودن معروف است و انتخاباتهای ریاستجمهوری چند دهه اخیر به خصوص چنین بودهاند. اولین انتخابات قرن جدید شمسی اما داستان متفاوتی داشت و از ابتدا شباهت چندانی به «انتخابات» نداشت. تمامی مولفههای نتایج این انتخابات تا حدود زیادی از چند هفته پیش مسلم بودند.
از جنگ جهانی دوم به بعد که روسایجمهور آمریکا بر مسند قویترین ابرقدرت جهان نشستند، معمولا برخی اصول محوری سیاست خارجی آنان با دکترینی به نامشان مطرح شده است. دکترین ترومن کمک نظامی به کشورهایی مثل ترکیه و یونان برای مقابله با جنبش کمونیستی بود. دکترین نیکسون بر این تاکید داشت که کشورهای متحد آمریکا مثل ایرانِ پهلوی دوم، باید خود در دفاع از خودشان نقش اصلی را داشته باشند. دکترین کارتر این بود که آمریکا به شوروی و سایر قدرتها اجازه غلبه بر خلیج فارس را نخواهد داد.
گرچه هنوز قطعی نیست، اما به نظر میرسد که پس از چهار انتخابات در طی دو سال، عصر بنیامین نتانیاهو در اسرائیل شاید در حال به پایان رسیدن باشد.
پس از آنکه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر کنونی اسرائیل، موفق نشد در مهلت ۲۸ روزه خود دولت تشکیل دهد، روون ریولین، رئيسجمهوری آن کشور، روز چهارشنبه رسما از یائیر لاپید، چهره لیبرال، خواست برای تشکیل دولت تلاش کند. طبق قانون، رئیسجمهوری سه روز وقت داشت تا در این مورد تصمیم بگیرد. انتظار میرفت که او یا این فرصت را به آقای لاپید بدهد و یا به چهره راستگرای مخالف نتانیاهو، نفتالی بنت. گزینه دیگر این بود که فرد خاصی را مشخص نکند و از کل ۱۲۰ نماینده مجلس اسرائیل، کنست، بخواهد تلاش کنند ائتلافی با حمایت حداقل ۶۱ نماینده (یعنی اکثریت) تشکیل دهند.
رئیسجمهور اسرائیل وظیفه تشکیل دولت را به رقیب نتانیاهو سپرد
انتشار در ایرانوایر «آرین شریفی»، جوان ۳۰ ساله ایرانی که حدود شش سال است در تفلیس زندگی میکند؛ هرگز زمانی که برای اولین بار نام «پوریا نایبی» را شنید، فراموش نمیکند. تابستان سال ۲۰۱۵ بود… عوامل جمهوری اسلامی در گرجستان؛ درباره پوریا نایبی و شرکا چه میدانیم؟
بسیاری از تحلیلهای رایج رسانههای غربی درباره صحنه سیاست در جمهوری اسلامی محدود به دوگانههای سادهانگارانهای همچون «تندرو» و «میانهرو» یا محدود دانستن «نسل جوان» به منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی است. در جوانستیزی جمهوری اسلامی و مخالفت گسترده با آن میان نسل جوان البته شکی نیست، اما این حکومت با بیش از ۴۲ سال سابقه سعی کرده نسل جدیدی از کادرهای خود را هم تربیت کند؛ این همان گروهی است که خامنهای هنگام صحبت از آرزوی «جوان مومن انقلابی» به عنوان نیروی ایدهآل حکومت دربارهشان گفته بود و آنها را در «گام دوم» انقلاب محوری دانسته بود.
چهارشنبه دوم ژوئن، نیم ساعت مانده به نیمهشب، اتفاقی که چندی پیش از آن معجزهای سیاسی به نظر میرسید، بالاخره رخ داد: هشت حزب اسرائیلی، از احزاب به شدت راستگرا تا احزاب چپ میانه و چپ سوسیالیست و حتی یک حزب نماینده شهروندان عربِ اسرائیل، توافقنامهای امضا شده را به روون ریولین، رئیسجمهور اسرائیل، تقدیم کردند. اینگونه بود که نیم ساعت پیش از موعد مقرر، بیشتر نمایندگان مجلس اسرائیل اعلام کردند که برای تشکیل «دولت تغییر» و پایان دوران طولانی زمامداری بنیامین نتانیاهو آمادهاند.
پس از چهار انتخابات و چند شورش و یک جنگ و دهها کشته و ساعات بیپایان مذاکره سیاسی، به نظر میرسد به آن اتفاقی که خیلیها برایش لحظهشماری میکردند، نزدیک شدهایم: پایان دوران زمامداری بنیامین نتانیاهو؛ سیاستمداری که با بیش از ۱۵ سال (سه سال دوره اول، دوازده سال دوره دوم) بالاترین میزان نخستوزیری در تاریخ اسرائیل را تجربه کرده است.
پیش از ۱۲ سال نخستوزیری ممتد بنیامین نتانیاهو در اسرائیل به نظر در آستانه پایان است.
به گزارش رسانههای اسرائیل، دو رقیب اصلی آقای نتانیاهو، نفتالی بنتِ راستگرا و یائیر لاپیدِ میانهگرا برای تشکیل «دولت تغییر» به توافق رسیدند.
دولت نتانیاهو در آستانه سقوط؛ توافق مخالفان برای تشکیل «دولت تغییر»
تخاصم اخیر اسرائیل و حماس که در آن بیش از ۲۰۰ فلسطینی و ۱۲ اسرائيلی کشته شدند، صفحات روزنامههای غربی را از مقالات مختلف مربوط به این زخم دیرین خاورمیانه، غائله فلسطینیها و اسرائيل، پر کرده است؛ اما در میان مسائل مختلفی که در این نوشتهها به آنها پرداخته میشود، یک موضوع محوری نقشی نسبتا کمرنگ دارد: این واقعیت که تخاصم اخیر، بخشی از جنگ غیرمستقیم چند سال اخیر بین اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران نیز به شمار میآید.
تلویزیونهای عربی «العربیه» و «الحدث» به تازگی از وجود یک واحد ویژه در سازمان فلسطینی حماس خبر دادهاند که قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، برای رشد ظرفیتهای نظامی آن ایجاد کرده بود. در گزارش این دو شبکه نزدیک به عربستان سعودی، خواندیم که تیمی هفت نفره از شهروندان ایران، لبنان و سوریه، مخصوص این کار تشکیل شده و در چند سال اخیر، پنج بار به نوار غزه سفر کرده که آخرین بار، همین پنج ماه پیش (در ژانویه ۲۰۲۱) بوده است؛ یک سال پس از کشته شدن سلیمانی در بغداد به دست آمریکا.
بنیامین نتانیاهو برای بیش از دوازده سال پیاپی است که نخستوزیر اسرائیل بوده و با احتساب دوره سه ساله قبلیاش دیرپاترین نخستوزیر این کشور محسوب میشود. او را شاید خیلیها با ناسیونالیسم راستگرا، گسترشطلب و خشن بشناسند، اما بزرگترین دستاوردش و راز ماندگاریاش آن چیزی بوده که یک نویسنده به شوخی «کیکیسم» نامیده بود: او به قول ضربالمثل انگلیسی هم کیکش را نگه داشته و هم آنرا خورده است (چیزی شبیه ضربالمثل «خدا و خرما».) یعنی هم اشغال فلسطینیها را ادامه داده و هم وارد تخاصم بزرگی که برای مردمش دردسرساز باشد، نشده است. نتانیاهو زمانی به قدرت رسید که خاطره حملات تروریستی «انتفاضه دوم» که در آن بیش از هزار نفر اسرائیلی کشته شدند، زنده بود. در زمان او اما تخاصمهای پیاپی با گروه حماس در غزه کمتر کشتهای در اسرائیل به جای گذاشته چرا که سپر دفاعی اسرائيل موسوم به «گنبد آهنین» موفق شده راکتهای این گروه را عموما منهدم کند. این تجربهای بسیار متفاوت نه فقط با «انتفاضه دوم» که با جنگ حزبالله در سال ۲۰۰۶ است که قریب دو ماه به طول انجامید و در واقع اولین شاخ به شاخ شدن غیرمستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل بود.