انتشار در ایندیپندنت فارسی

عکس بلند کردن هنگام سخنرانی در سازمان ملل را در سال‌های اخیر بیشتر با بنیامین نتانیاهو تداعی کرده‌ایم. اما دو هفته پیش که نخست‌وزیر اسرائیل به‌خاطر مخمصه سیاسی-قضائی خودش به نیویورک نیامد، هولناک‌ترین تصویر را رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، بلند کرد. اردوغان گفت کشورش می‌خواهد «راهروی صلحی با عمق ۳۰ کیلومتر و ۴۸۰ کیلومتر در سوریه بر پا کند تا جامعه بین‌المللی بتواند دو میلیون سوری را آن‌جا اسکان دهد.» این حرف به معنای یورش ترکیه برای سرنگونی حکومت خودمختار «رژاوا» است — یعنی مناطق تحت تسلط «نیروهای دموکراتیک سوریه»، گروهی که بنیان اش را کردها تشکیل می‌دهند و با حمایت نظامی آمریکا نقش عمده‌ای در شکست داعش داشته است.

اردوغان البته مدت‌ها است رژاوا را به حمله نظامی تهدید می‌کند، اما آن‌چه گفته‌های این دفعه او را خطرناک‌تر می‌کند، همگامی آن‌ها با اقدامات واشنگتن است. دونالد ترامپ، همتای آمریکایی اردوغان، روز گذشته اعلام کرد آمریکا نیروهایش را از شمال سوریه خارج می‌کند؛ آیا این یک خیانت دیگر از سوی آمریکا علیه یکی از مطمئن‌ترین متحدین خود در جدال علیه داعش است؟ از آن‌جا که امروز (چهارشنبه) مصادف با بیستمین و یکمین سالگرد اخراج عبدالله اوجالان، رهبر کردهای ترکیه است، انتظار می‌رود ترکیه در این روز حمله خود به رژاوا را آغاز کند. اعتراضات وسیعی که از دیروز در آمریکا و سایر کشورها نسبت به این اقدام ترامپ انجام شده این امید را ایجاد می‌کند که شاید ترامپ (که در دسامبر نیز صحبت از بیرون کشیدن نیروهای آمریکا کرده بود) تجدید نظر کند.

«رژاوا» در خطر نابودی به دست ترکیه

انتشار در ایندیپندنت فارسی

ایران امروز اعلام کرد، چرخ‌هایی که حرکت‌شان کند شده بود، دوباره مثل سابق می‌چرخند. البته نه چرخ‌های اقتصاد ایران، چنان‌که حسن روحانی روزی وعده می‌داد؛ که چرخ‌های برنامه هسته‌ای کشورمان. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی،‌ امروز در نشست خبری تایید کرد که ایران غنی‌سازی اورانیوم در نطنز را از سطح ۳/۶۷ درصد مجاز که در برجام آمده است، فراتر برده است و به حدود پنج درصد رسانده است. او گفت، ایران ظرفیت غنی‌سازی «پنج درصد، بیست درصد، شصت درصد»‌ و حتی بالاتر را هم دارد. ایران روز پنجشنبه نیز به نیروگاه فردو در نزدیکی قم، گاز تزریق کرده بود.

آیا این اقدامات به معنی قصد ایران برای خروج از برجام است؟

چرخ‌ها دوباره می‌چرخند: پرده بعدی درامِ هسته‌ای ایران کدام است؟

انتشار در ایندیپندنت فارسی

چهل سال پیش بود که دانشجویان انقلابی با حمله به سفارت آمریکا برگ جدیدی در تاریخ ایران رقم زدند. این حرکت چند جوان، البته می‌توانست سریع حل و فصل شود، اما آیت‌آلله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی، تمام‌قد پشت آن ایستاد تا تاریخ دگرگون شود. دولت موقتِ مهدی بازرگان استعفا داد و عروج خمینیسم آغاز شد. به قول حمید دباشی، «حواس مردم،پرت گروگان‌گیری ۷۰ آمریکایی شد،کل فرهنگ سیاسی مارا با تفکر فقهی به گروگان گرفتند.»‌ (گفت‌وگوی نگارنده با دباشی، دسامبر ۲۰۰۹، هفته‌نامه «شهروندِ»، چاپ تورنتو).

چهل سال بعد، ایران در حالی در تنگنای صعب‌ترین رویارویی خود با آمریکا قرار گرفته است که اقتصاد کشور، در بحرانی بغرنج گرفتار است. آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اما به حمایت قاطع از سیاست‌های خود ادامه می‌دهد. او امروز در آستانه مراسم سالیانه ۱۳ آبان که چهل سال است با شعار «مرگ بر آمریکا» برگزار می‌شود، برای جمعی از دانش‌آموزان و دانشجویان سخنرانی کرد. خامنه‌ای گفت، به هیچ وجه حاضر به مذاکره با آمریکا نیست و افزود که ایران «با این روش عقلانی، راه نفوذ مجدد آمریکایی‌ها را می‌بندد، ابهت حقیقی و اقتدار ایران را به جهانیان ثابت می‌کند و ابهت پوشالی طرف مقابل را در دنیا فرو می‌ریزد».

خامنه‌ای: به خارجی‌ها دل نبندید

انتشار در ایندیپندنت فارسی

کربلا تا ایلام کمتر از ۴۰۰ کیلومتر فاصله دارد و هر دو شهرهایی شیعه‌نشین هستند که هفته گذشته مراسم اربعین حسینی در آن‌ها برگزار شد. اما رهبران روحانی آن دو شهر، در روز جمعه، مواضعی کاملا متفاوت نسبت به حرکت‌های اخیر مردم عراق اتخاذ کردند که نشانگر تفاوت ایران و عراق است. امامان جمعه‌ ایران تحت سلطه حکومت جمهوری اسلامی هستند و در سراسر کشور بر اساس نسخه‌ای که توسط بیت رهبری در خیابان پاستورِ تهران تعیین می‌شود، سخنرانی می‌کنند، در عراق اما مراجع و روحانیون شیعه، از استقلال نسبی برخوردارند.

محمد علی موحدی کرمانی، خطیب نماز جمعه دیروز تهران، به معترضان عراقی با عنوان «گروه‌های منحرف» و «شیعه انگلیسی» حمله کرد، و گفت: «برخی گروه‌های منحرف که ما آن‌ها را شیعه انگلیسی می‌دانیم، در اعتراضات عراق نفوذ کرده‌اند و در کربلا و بصره جنایاتی مرتکب شدند که مردم عراق باید صفوف خود را از آن‌ها جدا کنند».

جمهوری اسلامی علیه کربلا؛ امامان جمعه‌ ایران علیه جنبش عراقی‌ها

انتشار در ایندیپندنت فارسی

مردم معترض لبنان در سیزدهمین روز اعتراضات سرانجام به یکی از خواسته‌های اولیه خود رسیدند.

سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان، استعفا داد. او در سخنرانی برای مردم گفت: «من به بن‌بست رسیده‌ام و به شوک بزرگی برای مقابله با این بحران نیازمندیم».

لبنان: نخست‌وزیر استعفا داد، مردم در خیابان

انتشار در ایندیپندنت فارسی

صبح روز یکشنبه به وقت آمریکا، رئیس ‌جمهوری آن کشور، دونالد ترامپ، خبری را اعلام کرد که به سرعت تیتر تمام رسانه‌ها شد: ابوبکر البغدادی، رهبر گروه تروریستی داعش، با یورش نیروهای آمریکا در شمال غربی سوریه کشته شد.

کشته شدن بغدادی، بی‌شک خبر خوبی برای مردم عراق و منطقه خواهد بود، اما رویدادهای روز شنبه در عراق یادآور آن است که با نابودی داعش، مشکلات اصلی مردم هنوز حل نشده است.

ازعراق تا بیروت، انقلاب نمی‌میرد: یک ماه و ۲۰۰ کشته عراقی

انتشار در ایندیپندنت فارسی

چند سال پیش در چنین روزهایی، ادیب خرم، دانشجوی وقت مدرسه فیلم ونکوور، جزو هزاران دانشجوی مدارس سینمایی بود که به این فکر می‌افتند که شاید رویا سینماگرشدن‌شان فرجام نداشته باشد. او پس از یک سال آن مدرسه را رها کرد و به شهر محل تولدش در ایالت میسوری برگشت. اما چند روز پیش همان ادیب خرم، جوان متولد و بزرگ‌شده کانزاس سیتی، با خبری مواجه شد که باعث شد در توییتر فریادی مجازی بزند: «واقعا راجع به این خبر لعنتی خیلی هیجان‌زده‌ام!»

انتشار در ایندیپندنت فارسی

جاستین ترودو، نخست‌وزیر لیبرال کانادا، دوشنبه شب در حالی در مونترال نزد هواداران حزبش سخنرانی کرد که معلوم بود نفس راحتی کشیده است. او چهار سال پیش موفق به پیروزی خیره‌کننده با بیش از ۲۰ درصد افزایش آرا شده بود و در چند سال گذشته هدف استراتژیست‌های حزبش پیروزی مجدد و ادامه دولت او بود. اما کارزار دشوار انتخاباتی باعث شد، همین نتیجه کنونی نیز برای لیبرال‌ها غنیمت باشد. این حزب در چند ناحیه مثل شرق کانادا و ایالت فرانسوی‌زبان کبک با ریزش جدی آرا روبرو شد اما نهایتا با کسب ۱۵۶ از ۳۳۸ کرسی مجلس کانادا، اول شد. در نتیجه ترودو موفق به کسب اکثریت کرسی‌ها نشد و حالا باید دولتی تشکیل دهد که در فرهنگ پارلمانی «دولت اقلیت» نامیده می‌شود؛ یعنی دولتی که تنها تا زمانی پابرجا است که حداقل چهارده نماینده غیرلیبرال به آن رای اعتماد دهند. هر زمان که تمام سایر احزاب مجلس تصمیم بگیرند، دولت اقلیت سرنگون می‌شود و کشور عازم انتخابات مجدد می‌شود. البته ترودو در ضمن می‌تواند با یکی از سایر احزاب ائتلاف رسمی تشکیل دهد و در نتیجه اعضایی از آن‌ها را وارد کابینه کند. اما این کار در تاریخ کانادا بی‌سابقه است و منابعی در حزب لیبرال به «ایندیپندنت فارسی» گفتند لیبرال‌ها به هیچ وجه چنین قصدی ندارند.

جاستین ترودو راه پدر را طی می‌کند؟

انتشار از ایندیپندنت فارسی

تصمیم ترامپ برای خروج نیروهای آمریکا از شمال سوریه و ممکن ساختن اشغال آن منطقه توسط ترکیه، آرایش‌های سیاسی را در آمریکا به‌شدت به هم ریخت. بسیاری از نیروهای ضدجنگ که طبق سنت، خواهان خروج نیروهای آمریکا از خاورمیانه بودند، با آن تصمیم مخالفت کردند؛ چرا که نتیجه‌اش بی‌خانمانی و آوارگی نیروهای کردی بود که هزاران نفرشان کنار آمریکا علیه داعش جنگیده و جان باخته بودند؛ تعداد قلیلی اما از هرگونه خروج نیروهای آمریکا از آن منطقه استقبال کردند. حالا معلوم شده است که ۱۰۰۰ نیروی آمریکایی که سوریه را ترک می‌کنند، قرار نیست از منطقه بیرون روند یا به کشورشان بازگردند، بلکه به جایی همان نزدیکی، یعنی کشور همسایه سوریه، عراق، خواهند رفت.

مارک اسپر، وزیر دفاع آمریکا، یکشنبه این خبر را اعلام کرد و گفت که کار انتقال نیروها احتمالا چند هفته طول می‌کشد. اسپر که خود به منطقه سفر کرده است، گفت هدف نیروهای آمریکا «دفاع از عراق» و جلوگیری از پا گرفتن مجدد داعش در آن کشور خواهد بود.

آمریکا اعلام کرد:‌ از سوریه به عراق می‌رویم

انتشار در ایندیپندنت فارسی

لبنان از معدود کشورهای خاورمیانه است که در آن مثل کشورهای غربی، شنبه و یکشنبه روزهای تعطیل آخرهفته هستند. یعنی جمعه روز تعطیل نیست، و معمولا خبری از «جمعه‌های خشم» که در تظاهرات‌های سایر کشورهای عرب می‌بینیم، در آن به‌چشم نمی‌خورد.

جمعه اخیر (دیروز) اما واقعا جمعه‌ای مملو از خشم در سراسر لبنان بود. تظاهرات ‌کنندگان، نه فقط در بیروت، که در تمامی شهرهای عمده لبنان به خیابان آمدند و خواهان استعفای دولت و تمامی هیات حاکمه سیاسی لبنان شدند. امروز، شنبه، نیز لبنان برای سومین روز پیاپی شاهد اعتراضات مردمی بود.

حزب‌الله لبنان، کنار دولت، علیه مردم