انتشار در ایندیپندنت فارسی

اکتبر ماه انقلاب و شورش است: ماه انقلاب روسیه ۱۹۱۷؛ ماه انقلاب مجارستان ۱۹۵۶؛ و درست اکتبر پارسال بود که جنبشی جدید و غیرمنتظره در دو کشور در گرفت: لبنان و عراق.

جهان در آن چند ماه پر از اعتراض بود: از ایران تا هنگ‌کنگ؛ از شیلی تا عراق. بین این جنبش‌ها شباهت‌های بسیاری بود اما این شباهت‌ها بیش از همه بین عراق و لبنان احساس می‌شد. این دو کشور عربی به‌رغم تفاوت‌های بسیار سه درد مشترک دارند که جوانان علیه آن به پا خاستند: نظام قومی-مذهبیِ نهادینه‌شده در سیاست؛ نفوذ جمهوری اسلامی و نیروهای تحت لوای آن؛‌ و فقدان دولت مؤثر و کارآمد که بتواند به شهروندان خدمات ارائه کند.

یک سال مبارزه:‌ از جنبش جوانان عراق چه خبر؟

انتشار در ایران‌وایر

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سال‌ها است که نه فقط بین ایرانیان موضوع بحث و جنجال بوده که در سطح جهان نیز مورد توجه گسترده قرار گرفته است. با گذشت ۶۷ سال از این روی‌داد، تاریخ‌دان‌ها در مورد واقعیت‌های بنیادین آن به اجماع رسیده‌اند. امروز دیگر می‌دانیم که دستگاه‌های اطلاعاتی امریکا و بریتانیا در هم‌دستی با نیروهایی در ارتش ایران و روحانیون متحد خود، این کودتا را به سرانجام رساندند. با این همه، هر روز شاهد برملا شدن جزیيات جدیدی در مورد آن هستیم. تازه همین سه سال پیش بود که امریکا بعد از ده‌ها سال، اسناد جدیدی در مورد کودتا منتشر کرد که بیش از هر چیز، نقش محوری بریتانیا در رقم زدن آن را آشکار می‌کنند.

ماه گذشته، در سالگرد کودتا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، فیلم مستند جدیدی به نام «کودتای ۱۹۵۳» در بریتانیا پخش شد اما پس از جنجال‌های مربوط به محتوای آن، پخش آن فعلا متوقف شده است. این فیلم محصول ۱۰سال پژوهش «تقی امیرانی» است؛ ‌مستندسازی متولد ایران که از نوجوانی در بریتانیا زندگی کرده است.

چرا پخش فیلم مستند کودتای ۱۹۵۳ متوقف شد؟

انتشار در ایندیپندنت فارسی

در ژوئن ۲۰۱۷ خطر جنگی دیگر در خلیج‌فارس بالا گرفت. عربستان سعودی به همراه سه متحد خود (امارات،‌ بحرین و مصر) اعلام کردند روابط دیپلماتیک خود با قطر را قطع می‌کنند و به این کشور کوچک که تنها مرز زمینی‌اش با عربستان سعودی است اجازه استفاده از حریم هوایی و راه‌های دریایی خود را نمی‌دهند. خواست ریاض و متحدان این بود که قطری‌ها دست از حمایت خود از اخوان مسلمین، همکاری با ایران و تأمین بودجه شبکه الجزیره بردارند. دونالد ترامپ تازه ریاست‌جمهوری‌اش را آغاز کرده بود و به نظر کنار عربستان ایستاد و قطر را متهم به تروریسم کرد. گرچه دیپلمات‌های آمریکایی (که رئیسشان هنوز رکس تیلرسون، وزیر خارجه اول ترامپ بود) به‌سرعت وارد کار شدند تا موضع واشنگتن را بی‌طرف جلوه دهند. عربستان اما به‌سرعت موفق به جذب متحدان بیشتر شد: از اردن تا مالدیو تا یمن تا دولت غیررسمی طبرق در لیبی و بسیاری سایر کشورهای آفریقایی همچون سنگال، موریتانی و جیبوتی.

در این میان شیخی که به‌زودی قرار بود هشتاد و هشتمین سالگرد تولد خود را جشن بگیرد آستین‌ها را بالا زد تا جلوی درگرفتن تخاصم در منطقه را بگیرد. شیخ صباح الاحمد الجابر الصباح هم به دوحه رفت و هم به ریاض. او خواسته‌های عربستان را پیش روی قطری‌ها گذاشت. هر دو طرف او را به‌عنوان میانجی قبول داشتند. بحران دیپلماتیک آن ماه حل نشد و با گذشت بیش از سه سال و سه ماه هنوز هم حل‌نشده؛ اما شیخ صباح حداقل مجاری ارتباطی بین دو طرف را باز نگاه داشت و نگذاشت شورای همکاری کشورهای عرب خلیج‌فارس از هم بپاشد. چند ماه بعد، در سپتامبر ۲۰۱۷، او در کاخ سفید مهمان ترامپ بود و در نشست خبری مشترک با تأسف از اختلاف بین «برادران ما در خلیج» سخن گفت و تلویحاً گفت امکان درگیری نظامی هم بوده اما دیپلماسی جلوی آن را گرفته.

شیخ دیپلمات کویتی‌ها درگذشت

انتشار در ایندیپندنت فارسی

یکشنبه در بیشتر کشورهای جهان از جمله ارمنستان و آذربایجان روز تعطیلی آخرهفته است؛ روزی آرام به دور از دغدغه‌های معمول. دیروز اما این دو کشور پرتلاطم‌ترین یکشنبه تاریخ چند سال اخیر خود را تجربه کردند. خطر جنگ بار دیگر قفقاز را تهدید می‌کند.

ماجرا از این‌جا شروع شد که صبح یکشنبه جمهوری آذربایجان دست به حملات هوایی و زمینی علیه مناطقی زد که از نظر بین‌المللی جزو خاک این جمهوری به حساب می‌آیند اما قریب سی سال است در اشغال نیروهای ارمنستان هستند. مقامات آذربایجان اعلام کردند که روستاهای قاراخان بیگلی، گروند، گرده‌ریز و عبدالرحمان علیا در استان فضولی را «آزاد» کرده‌اند. مجری تلویزیون آذربایجان هنگام اعلام این خبر با شوق گریه کرد. استان فضولی نام خود را از شاعر شهیر قرن شانزدهم میلادی می‌گیرد که هم به ترکی آذربایجانی شعر می‌گفت و هم به فارسی و البته اهل کربلا بود که آن روزها بخشی از حکومت آق‌قویونلوها و سپس عثمانی‌ها محسوب می‌شد. فضولی یکی از ۱۰ استان (رایون) رسمی آذربایجان است اما بخش اعظم خاک آن از سال ۱۹۹۳ در اشغال ارمنستان است. این منطقه در کنترل «جمهوری آرتساخ» قرار دارد که ارمنی‌ها در منطقه ناگورنو-قره‌باغ اعلام کرده‌اند. هیچ کشوری در جهان (حتی خود ارمنستان) استقلال این جمهوری را به رسمیت نمی‌شناسند گرچه لابی ارمنی‌ها در آمریکا باعث شده بعضی ایالات آمریکا و شهرداری لس‌آنجلس با آن رابطه رسمی داشته‌اند. بیشتر روستاهایی که نیروهای باکو آزاد کرده‌اند خالی از سکنه هستند.

خطر جنگ کوهستانی: درگیری آذربایجان و ارمنستان

انتشار در ایندیپندنت فارسی

محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، روز جمعه هفته گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد. جلو او پلاکاردی گذشته بودند که عبارت روی آن گویای استراتژی اصلی او در ۱۵ سال زمامتش بر فلسطینی‌ها بود: «دولت فلسطین». او در این مدت توانسته است «دولت فلسطین» را به نهادی بدل کند که بیش از هفتاد درصد کشورهای جهان (۱۳۸ کشور) به رسمیت می‌شناسند و این امر از سال ۲۰۱۴ حتی شامل یک کشور مهم اروپای غربی یعنی سوئد نیز می‌شود؛ نهادی که عضو رسمی یونسکو است و به همراه واتیکان، یکی از تنها دو نهادی است که به عنوان «دولت ناظر غیرعضو» در سازمان ملل حضور دارد.

اما معنای واقعی دوران رهبری عباس ۸۴ ساله را باید نه در این عبارت فریبنده، که در یکی از جملاتش بیابیم: «بعد از این همه حرفی که در موارد متعدد زده‌ام، نمی‌دانم دیگر چه می‌توانم بگویم.»

گام بعدیِ فلسطین چه می‌تواند باشد؟

انتشار در ایندیپندنت فارسی

داریوش، ابی، پرویز صیاد و فرامز اصلانی؛ علی احساسی، نماینده مجلس کانادا از حزب حاکم لیبرال؛ شهریار آهی، سخنگوی شورای مدیریت گذار، تاریخدانان و دانشوران، رامین جهانبگلو، کامران امین، تورج اتابکی، محمد توکلی ترقی، مهرزاد بروجردی و علی بنوعزیزی؛ شهره آغداشلو، نامزده جایزه اسکار؛ وزرای سابق کابینه، عبدالرضا انصاری، جواد خادم و منوچهر گنجی؛ روزنامه‌نگارانِ ایرانی-کانادایی حسن زرهی و نسرین الماسی. هادی خرسندی و مصطفی عزیزی، از نویسندگان «ایندیپندنت فارسی». این‌ها همه با هم چه وجه مشترکی دارند؟

افرادی که نام بردیم همگی جزو کسانی هستند که روز گذشته با فرستادن نامه‌ای مشترک به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، شکل‌گیری «اتحاد در برابر تفاهم‌نامه کلی ایران و چین» را همزمان با آغاز مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کردند. بین آن‌ها البته حتما تفاوت سیاسی هست. اما مساله منافع ملی مردم ایران باعث شده گرد هم بیایند.

از داریوش و ابی تا نماینده مجلس کانادا: «نه» به تفاهم‌نامه ایران و چین

انتشار در ایندیپندنت فارسی

روث بیدر گینزبرگ هرگز دنیایی را که در آن بزرگ شده بود، فراموش نکرد. در دهه ۱۹۶۰ در دانشکده حقوق هاروارد، او یکی از تنها ۹ دانشجوی زن از میان ۵۵۲ دانشجوی آن سال بود. در میان استادانش حتی یک زن هم نبود. یکی از استادان مرد یک بار آن ۹ دانشجوی دختر را به شام دعوت کرد و از آنها خواست توضیح دهند که چرا خودشان را محق شرکت در کلاس و گرفتن جای مردان می‌دانند. جواب روث خاضعانه بود؛ او گفت چون همسرش وکیل است، دوست دارد کار او را بهتر بفهمد.

پیشتاز برابری؛ نگاهی به زندگی روث بیدر گینزبرگ